Genetica Picture

English Chinese Spain French Italian Dutch Norwegian Swedish Portuguese Taiwanese

Geslachtsgebonden erfelijkheid

Kleurenblindheid bij mensen is een voorbeeld van een geslachtsgebonden erfelijke aanleg. De aanleg hiervoor is recessief en bevindt zich op de x-chromosomen. Om het aan te geven, noemen we het Xv, en het dominante gen voor normale kleurenvisie noemen we XF. Het is algemeen bekend dat er aanzienlijk meer mannen dan vrouwen zijn, die kleurenblind zijn. De reden daarvoor is dat bij een kleurenblinde vrouw het gebrek in beide x-chromosomen aanwezig moet zijn, anders zou het dominante gen voor normale kleurenvisie overheersen, zodat ze het gebrek niet zou hebben. Aan de andere kant heeft een man maar één x-chromosoom, en als het gen voor kleurenblindheid hierin aanwezig is, is hij kleurenblind. Er is geen gen aanwezig in het y-chromosoom dat het gebrek kan corrigeren.

De consequentie is, dat een vrouw die kleurenblind is, het gebrekkige gen van zowel haar vader als haar moeder heeft geërfd. De vader moet dan kleurenblind zijn, omdat het gebrek bij mannen niet verborgen is. De moeder hoeft echter niet kleurenblind te zijn; zij kan het gen verborgen met zich meedragen.

Een kleurenblinde man moet deze aanleg van zijn moeder hebben geërfd, omdat hij het y-chromosoom van zijn vader heeft gekregen en daarom het x-chromosoom van zijn moeder moet komen. En in het x-chromosoom bevindt zich het gebrekkige gen.

Bijvoorbeeld: We maken een paarschema van een kleurenblinde man met een vrouw, waarin de aanleg verborgen zit:

__________________________________________
|    |                 |                 |
|    | Xf              | Y               |
|____|_________________|_________________|
|    |                 |                 |
| XF | XFXf            | XFY             |
|    | meisje, normale | jongen, normale |
|    | kleurenvisie    | kleurenvisie    |
|____|_________________|_________________|
|    |                 |                 |
| Xf | XfXf            | XfY             |
|    | meisje,         | jongen,         |
|    | kleurenblind    | kleurenblind    |
|____|_________________|_________________|

Volgende...