Genetica Picture

English Chinese Spain French Italian Dutch Norwegian Swedish Portuguese Taiwanese

Rood of zwart pigment

Zoals u weet, kunnen katten veel verschillende kleuren hebben, maar er zijn maar twee verschillende soorten pigment: eumelanine, zwart, en feomelanine, rood. Een kater heeft maar één type pigment, terwijl een poes beide kan hebben (schildpad en tortie). Dit komt omdat het gen voor het soort pigment in het x-chromosoom aanwezig is. De erfelijkheid is daarom geslachtsgebonden. Een kater heeft een x- en een y-chromosoom, en kan daarom ALLEEN het allel voor zwart pigment of voor rood pigment hebben. Poezen, echter, hebben twee x-chromosomen en zij kunnen ZOWEL een allel voor zwart ALS een allel voor rood hebben. Geen van de allelen overheerst, dus zal de kat zowel rood en zwart/schildpad zijn. Een poes kan natuurlijk het allel voor zwart in beide x-chromosomen hebben. Ze zal dan zwart zijn. Ze kan ook het allel voor rood pigment in beide chromosomen hebben, dan is ze rood.

Aanduidingen: Xr = x-chromosoom met een allel voor feomelanine, rood pigment
              Xz = x-chromosoom met een allel voor eumelanine, zwart pigment
              Y = y-chromosoom, geen gen voor pigment

Anders: O = rood (oranje)
        o = zwart

Denk eraan dat een kater altijd het y-chromosoom van zijn vader erft en dat daarom het x-chromosoom afkomstig is van zijn moeder. Het pigment van een kater komt altijd van zijn moeder, terwijl hij het pigment van zijn vader niet vererft. Daarentegen krijgt een poes haar x-chromosoom van haar vader. Ze vererft daarom haar pigment van haar vader. En ze krijgt ook een x-chromosoom van haar moeder. Ze vererft derhalve van zowel haar moeder als haar vader. Houd er rekening mee dat dit alleen maar zo is voor de genen die zich op de x-chromosomen bevinden, dus voor de kleuren van de kat is dit alleen maar zo voor rood ten opzichte van zwart. Zilver, agouti/non-agouti, verdunning en andere, worden vererfd ongeacht het geslacht.

Bijvoorbeeld: Een schildpad poes wordt gekruist met een zwarte kater. De poes kan zowel Xz of Xr doorgeven aan de kittens. De kater Xz of Y.

_____________________________________
|    |               |              |
|    | Xz            | Y            |
|____|_______________|______________|
|    |               |              |
| Xz | XzXz          | XzY          |
|    | Zwarte poes   | Zwarte kater |
|____|_______________|______________|
|    |               |              |
| Xr | XzXr          | XrY          |
|    | Tortie poes   | Rode kater   |
|____|_______________|______________|

De kans op een zwarte poes is 1 op 4, 25%. De kans op een zwarte kater is ook 1 op 4, 25%, exact gelijk aan de kans op een schildpad poes en een rode kater.

Volgende...