Genetica Picture

English Chinese Spain French Italian Dutch Norwegian Swedish Portuguese Taiwanese

Extra leesstof over schildpad katten

Waardoor zijn sommige plekken bij een schildpad kat rood en andere zwart? Een paar dagen na de bevruchting, wanneer de oorspronkelijke cel zichzelf in vele, gelijke cellen heeft opgedeeld, wordt één van de x-chromosomen in elke cel stilgelegd. Voor de rest van het leven is er maar één functionerende x-chromosoom in de cel aanwezig. Willekeurig wordt besloten welk x-chromosoom wordt stilgelegd. Wanneer de cellen zich weer opdelen, worden bij de dochtercellen dezelfde x-chromosomen stilgelegd als in de moedercel. Dit zorgt ervoor dat de kat een mengeling van rood en zwarte aftekeningen krijgt.

Schildpad katers

Een kater kan geen schildpad zijn, omdat hij slechts één x-chromosoom heeft. Toch komt er wel eens een schildpad kater voor in een nest. Hoe kan dit? Moet hij dan niet twee x-chromosomen hebben? Ja, dit is exact hoe het voorkomen van schildpad katers wordt verklaard. Bij sommigen is er wat mis met hun chromosomen, zij hebben twee x-chromosomen en één y-chromosoom. Of in het eitje van de moeder zaten twee x-chromosomen, of de vader gaf zijn beide x-chromosomen en zijn y-chromosoom via zijn sperma door. Dezelfde chromosoomafwijking komt bij veel andere dieren en mensen voor. Het wordt Syndroom van Klinefelter genoemd. Deze chromosoomafwijking leidt tot steriliteit - wanneer een schildpad kater niet steriel is, is hij om een andere reden een schildpad.

__________________
|    |     |     |
|    | X   | Y   |
|____|_____|_____|
|    |     |     |
| XX | XXX | XXY |
|____|_____|_____|
|    |     |     |
| 0* | X0  | Y0  |
|____|_____|_____|

*) geen geslachtsgebonden chromosoom

XXX - betreffende de vrouw zelf, voor mensen: zien er normaal uit, sommigen (en misschien allemaal) zijn op z'n minst vruchtbaar.
XXY - Syndroom van Klinefelter.
X0 - Syndroom van Turner, betekenis voor mensen: Klein postuur, kinderlijk, vaak steriel. Muizen met het Syndroom van Turner lijken op normale muizen en zien er als zodanig uit.
Y0 - sterft vroeg in de ontwikkeling van de foetus.

De schildpadkleur van een kater kan ook worden veroorzaakt door een fout in de pigmentatie van de huid. Dit wordt vaak opgemerkt bij een rode kat, die wat vlekken heeft, soms zelfs grote vlekken, die zwart zijn. Deze katers planten zich voort als een rode kater. In principe zou men een zwarte kater met wat rood kunnen krijgen. Er is echter nooit melding gemaakt van een dergelijke kat.

Een andere variant van schildpad katers wordt wellicht veroorzaakt als twee bevruchte eicellen, die inmiddels al uitgegroeid zijn tot een groepje cellen, worden verenigd en één embryo worden. Dit is het tegenovergestelde van één bevruchte eicel, die zich opsplitst in twee embryo's en die zo identieke tweelingen worden. Als één van de bevruchte eicellen een zwarte kater zou zijn geweest en de ander een rode kater, zou het samengesmolten embryo een schildpad kater zijn geweest. In de VS is er bijvoorbeeld een rood/blauw met witte tabby Maine Coon geboren, waarvan is aangetoond dat deze het gevolg was van een dergelijke combinatie van bevruchte eicellen. De kater is vruchtbaar en geeft alleen zijn rode kleur aan zijn kittens door.

Natuurlijk kan deze afwijking ook voorkomen als twee X-chromosomen dezelfde kleur dragen. Het resultaat is dan niet een schildpad kater, maar een effen, normaal rode (crème) of zwarte kater (of variant daarvan). Van deze katers wordt nooit vermoed dat zij bijzonder zijn.

Als u geïnteresseerd ben in afbeeldingen en meer details, kunt u een kijkje nemen op deze privé website.

Volgende...