Een nestje fokken
misschien wel leuk, maar nooit simpel
Picture

English Chinese German Danish Spanish French Italian Dutch Norwegian Polish Portuguese Russian Swedish Taiwanese

Stamboomkennis

Stamboomkennis wordt meestal erg onderschat. Veel beginnende fokkers zien jammer genoeg pas laat in hoe belangrijk dit is, en leren met vallen en opstaan waar ze op moeten letten.

We zien vaak dat het eerste fokdier op een later tijdstip niet meer aan de oorspronkelijke verwachting blijkt te voldoen qua stamboom. Gedurende de jaren nadat we ons eerste fokdier hebben aangeschaft krijgen we meer inzicht in de familieachtergrond van onze kat. Het komt regelmatig voor dat we niet blij zijn met deze ontdekkingen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de voorouders van onze kat erg veel nakomelingen hebben verwekt, waardoor het moeilijk is om een partner te vinden met een aanvullende stamboom. Het kan ook voorkomen dat een of meerdere van de voorouders van onze kat slechte eigenschappen doorgeven aan zijn of haar nageslacht, denk hierbij aan genetische defecten en zwakheden m.b.t. de rasstandaard.

Vaak weet men niet waarop men moet letten als men naar een stamboom kijkt. Een stamboom wil niet per definitie zeggen dat de kat raszuiver is. Bij het fokken van sommige rassen bestaat namelijk de mogelijkheid tot uitkruisen met andere rassen. Ook zijn er een aantal rassen waar de stamboeken nog niet gesloten zijn en er dus katten zonder stamboom, maar die een grote gelijkenis met het ras vertonen, ingekruist mogen worden. Beide gevallen hebben tot doel om de genenpoel te vergroten. De hieraan verbonden regels zijn streng en geven duidelijk aan welke katten wel en welke niet bij een bepaald ras ingekruist mogen worden.

In het verleden hebben er echter ook ongewenste raskruisingen plaatsgevonden, waarvan we nu nog steeds problemen ondervinden bij bepaalde rassen. Het niet toegestane point gen (de Siamese aftekening) bij de Maine Coon is hier een voorbeeld van.

Hoe kun je zien of de stamboom van jouw kat in orde is? Een aantal Europese kattenverenigingen geven op de stambomen aan wat de EMS code van iedere kat is. Zo wordt de Noorse boskat afgekort tot "NFO", een Heilige Birmaan tot "SBI" en voor de Maine Coon is dit "MCO". Indien op de stamboom een aanduiding staat als "XSH" of "XLH", betekend dit dat de kat in kwestie niet raszuiver is. (XSH staat voor gedomesticeerde korthaar, XLH staat voor gedomesticeerde langhaar.) Ook staan er soms aanduidingen op een stamboom als "exp. 1e generatie" oid. (Waarbij "exp." staat voor experimenteel.) Wederom betekent dit dat het gaat om een niet-raszuiver dier.

Zelfs als je niet weet wat alle tekentjes, codes en afkortingen op een stamboom precies betekenen, kun je als je logisch nadenkt zien of een stamboom klopt of niet. Staan er bij haast alle dieren dezelfde afkortingen, maar bij 1 of 2 dieren iets afwijkends, vraag daar dan naar. Neem contact op met andere fokkers, of met de vereniging die de stamboom heeft uitgegeven. Zij kunnen je uitleggen wat de betekenis is van de afkortingen en waarom bij die een of twee katten andere aanduidingen staan. Neem nooit klakkeloos aan dat een stamboom staat voor kwaliteit of integriteit, zowel voor de fokker als voor het dier. Ga zelf op onderzoek uit en pluis de stamboom uit, voor zoveel generaties als mogelijk. Een stamboom is geen garantiebewijs!

Je kunt ook nog andere informatie uit een stamboom halen zoals het inteelt percentage. Wil je het juiste inteelt percentage zo dicht mogelijk benaderen dan moet je verder kijken dan de generaties die op een stamboom staan vermeld. Zie je een kat meerdere keren in een stamboom verschijnen, dan kun je al snel bedenken dat er enige vorm van inteelt heeft plaatsgevonden. Je kunt voor het berekenen van het inteelt percentage een stamboomprogramma gebruiken zoals PawPeds.

Volgende...